Epizòd 01 — Mwen pa konnen kijan pou m rakonte nou sa
Zansèt, tande…
Mwen pa konnen si kote nou ye a, nou ka tande moun ki toujou la yo.
Mwen pa menm konnen si nou toujou gade bò isit.
Men depi kèk tan, gen yon bagay k ap peze m.
Mwen santi fòk mwen pale ak nou.
Mwen gen anpil bagay pou m rakonte nou sou peyi nou te kite pou nou an.
Ayiti toujou la.
Wi…
Li toujou rele Ayiti.
Drapo nou an toujou ap flote.
Mòn yo toujou kanpe.
Lanmè a toujou antoure tè a.
Solèy la toujou leve sou li chak maten.
E pèp la?
Pèp la toujou la tou.
Yo toujou ap goumen.
Yo toujou ap ri.
Yo toujou ap fè pitit.
Yo toujou ap chante.
Yo toujou ap reve yon demen ki pi bon pase jodi a.
Men gen anpil bagay mwen pa konnen kijan pou m esplike nou.
Gen bagay ki rive peyi sa a, si m rakonte nou yo, mwen pa menm konnen si n ap kwè m.
Mwen menm k ap pale ak nou la a…
Mwen pa Ayiti.
Mwen lwen.
Tankou anpil lòt pitit peyi a, se lòt bò dlo m ap viv kounye a.
Mwen leve chak maten nan yon peyi ki pa peyi nou. Mwen travay ladan l. Mwen fè lavi m ladan l.
Men prèske chak jou, telefòn mwen fè m retounen Ayiti.
Yon foto.
Yon videyo.
Yon apèl.
Yon nouvèl.
Yon lòt moun ki pati.
Yon lòt moun ki mouri.
Yon lòt fanmi ki kite kay li.
Yon lòt Ayisyen k ap chèche yon peyi ki ka resevwa l.
E pafwa mwen poze tèt mwen kestyon:
Si nou te ka wè nou jodi a…
Kisa nou t ap di?
Si nou te ka mache nan lari Pòtoprens ankò…
Èske nou t ap rekonèt li?
Si nou te wè kantite pitit peyi a ki gaye atravè mond lan…
Èske nou t ap konprann poukisa nou pati?
Mwen konnen nou te kite yon peyi ki pa t pafè.
Nou menm tou nou te konnen grangou.
Nou te konnen enjistis.
Nou te konnen trayizon.
Nou te konnen san.
Nou te konnen pouvwa.
Nou te konnen moun ki te pare pou vann peyi a pou enterè pa yo.
Mwen pa vin fè nou kwè Ayiti te yon paradi apre nou.
Men mwen swete nou chita.
Paske gen anpil bagay pou m rakonte nou.
M ap rakonte nou Pòtoprens.
M ap rakonte nou moun ki oblije kouri kite kay yo.
M ap rakonte nou timoun Ayisyen ki fèt lòt bò dlo e ki konnen Ayiti sèlman nan istwa paran yo.
M ap rakonte nou moun ki toujou leve chak maten pou eseye kenbe peyi a vivan.
M ap rakonte nou moun ki abandone l.
M ap rakonte nou moun ki pwofite sou li.
M ap rakonte nou moun ki mouri pou li.
M ap rakonte nou moun ki toujou kwè ladan l.
E m ap rakonte nou nou menm tou…
Nou menm ki ale, men ki pa janm rive ale nèt.
Paske se petèt sa ki pi difisil pou m esplike nou:
Ou ka kite Ayiti…
men gen yon pati Ayiti ki pa janm kite ou.
Se poutèt sa mwen vin jwenn nou aswè a.
Se pa pou m mande nou repons.
Se pa pou m mande nou kijan pou nou sove peyi a.
Nou fè pati pa nou deja.
Mwen jis panse…
nou merite konnen sa ki rive ak sa nou te kite dèyè a.
Donk, depi aswè a…
chak swa mwen pral vin rakonte nou yon ti moso nan Ayiti jodi a.
Gen jou nou pap fyè de nou.
Gen jou, petèt, n ap souri.
Gen lòt jou mwen menm m ap wont rakonte nou sa.
Men m ap rakonte nou laverite.
Paske apre tout sa nou te pase pou peyi sa a egziste…
Zansèt, nou merite konnen sa nou fè avè l.
N a pale demen swa.
Par Eliad Dorvil | ZANSÈT, TANDE…
Une série originale de Journal la Diaspora

